Chúng tôi là đội ngũ Flips, và câu hỏi chúng tôi nghe nhiều nhất từ người học tiếng Anh không phải “làm thẻ thế nào” mà là “học xong sao vẫn quên”. Câu trả lời ngắn cho flashcard học tiếng Anh: thẻ chỉ có tác dụng khi mỗi thẻ giữ một ý (một từ hoặc một cụm từ), khi bạn tự nhớ lại trước khi lật thẻ, và khi bạn ôn lại theo quãng cách tăng dần thay vì ôn dồn một lần. Làm bằng thẻ giấy thì bạn phải tự giữ lịch ôn; dùng ứng dụng có lặp lại ngắt quãng như Flips thì ứng dụng xếp lịch, bạn chỉ cần mở lên và trả lời.
Bài này đi từ cách làm một tấm thẻ từ vựng tử tế, cách ôn, đến việc chọn giữa thẻ giấy và ứng dụng, rồi nói rõ Flips làm được gì cho người học từ vựng cho kỳ thi THPT quốc gia, IELTS, TOEIC, du học hay công việc.
Muốn thử ngay trong lúc đọc? Flips bắt đầu miễn phí, có trên iPhone và Android.
Vì sao làm cả xấp flashcard rồi vẫn quên từ vựng
Cảnh này quen đến mức chúng tôi gặp ở hầu hết người học: cuối tuần ngồi làm hai trăm tấm thẻ, học một lượt hết, thấy thuộc. Hai tuần sau lật lại, nhiều thẻ như chưa từng gặp. Lỗi thường không nằm ở tấm thẻ mà ở lịch ôn. Học dồn một lần thì trí nhớ rơi nhanh; ôn lại vài lần với khoảng cách giãn dần thì giữ được lâu hơn. Vì thế cách học từ vựng nhanh nhất thường không phải học thật nhiều trong một buổi, mà là học ít mỗi ngày và quay lại đúng lúc.
Nếu bạn muốn hiểu cơ chế phía sau, chúng tôi có hai bài riêng: lặp lại ngắt quãng là gì và làm thế nào và đường cong lãng quên nói gì về việc ôn bài. Ở bài này, chúng tôi chỉ giữ phần dùng được ngay.
Một tấm thẻ từ vựng tốt trông như thế nào
Quy tắc quan trọng nhất là mỗi thẻ hỏi một điều. Mặt trước là từ hoặc cụm từ, mặt sau là nghĩa tiếng Việt ngắn kèm một câu ví dụ ngắn, tốt nhất là câu của chính bạn. Nhồi năm nghĩa, phiên âm và mười câu ví dụ vào một thẻ thì lúc ôn bạn sẽ lướt qua chứ không còn nhớ lại nữa. Từ nhiều nghĩa thì tách ra, mỗi thẻ một nghĩa mà bạn thực sự gặp trong bài.
Khi có thể, hãy học theo cụm. Thay vì một thẻ “mitigate” là “giảm nhẹ”, hãy để “mitigate the effects of”, vì lúc làm bài Writing hay Reading bạn gặp cụm chứ không gặp từ đứng một mình. Chiều ngược lại cũng đáng thử: mặt trước là nghĩa tiếng Việt hoặc một câu bỏ trống, mặt sau là từ tiếng Anh, để bạn luyện nhớ ra từ chứ không chỉ nhận ra từ khi thấy nó.
| Mục tiêu | Nên đưa gì lên thẻ |
|---|---|
| Thi THPT quốc gia | Từ trong sách giáo khoa và đề thi các năm, cụm động từ, cặp từ đồng nghĩa và trái nghĩa hay gặp ở bài tìm từ gần nghĩa |
| IELTS | Cụm từ đi liền nhau (collocation) và từ học thuật theo chủ đề Writing, Speaking, kèm một câu ví dụ do bạn tự viết |
| TOEIC | Từ vựng văn phòng, email, hợp đồng, đi lại; ghi thêm từ loại để làm các phần điền từ nhanh hơn |
| Du học | Thuật ngữ chuyên ngành, từ dùng trong lớp học và bài luận, câu mẫu để viết email cho giảng viên |
| Công việc | Thuật ngữ của ngành, câu mẫu cho email và cuộc họp, tên viết tắt hay gặp trong tài liệu |
Về số lượng, 10 đến 20 thẻ mới mỗi ngày là điểm xuất phát mà nhiều người giữ được lâu. Ít hơn nhưng đều đặn tốt hơn nhiều so với một tuần nạp thật nhiều rồi nghỉ. Đây là kinh nghiệm chung, bạn chỉnh theo thời gian rảnh của mình.
Cách ôn: nhớ lại trước khi lật thẻ
Điểm khác giữa flashcard và việc đọc lại danh sách từ nằm ở khoảnh khắc ngay trước khi lật thẻ. Nhìn mặt trước, bạn cố nói ra nghĩa (hoặc từ tiếng Anh) rồi mới lật. Cố nhớ lại là việc làm trí nhớ chắc hơn; đọc lại danh sách chỉ tạo cảm giác quen mắt. Thẻ nào nhớ ngay thì cho giãn xa hơn, thẻ nào ngập ngừng thì cho quay lại sớm.
Với lịch tự xếp, mốc hay dùng là ôn sau 1, 3, 7, 14 và 30 ngày kể từ lần học đầu. Đây là mức khởi đầu thường gặp chứ không phải con số cố định. Nếu bạn không muốn tự đếm ngày, công cụ lịch ôn tập ngắt quãng của chúng tôi cho bạn nhập ngày bắt đầu và các khoảng cách (1-3-7-14-30 ngày chẳng hạn) rồi liệt kê ngày ôn từng lần; nhập thêm số thẻ và số thẻ mới mỗi ngày thì nó tính luôn cần bao nhiêu ngày để đưa hết bộ thẻ ra ôn.
Thẻ giấy, ứng dụng chỉ lật thẻ, hay ứng dụng có lặp lại ngắt quãng
Cả ba đều dùng được, khác nhau ở chỗ ai là người giữ lịch ôn. Bảng dưới là những điểm chúng tôi thấy đáng cân nhắc khi chọn; tính năng và gói miễn phí của từng ứng dụng khác nhau, nên bạn hãy xem trang chính thức của ứng dụng trước khi quyết định.
| Tiêu chí | Thẻ giấy | Ứng dụng chỉ lật thẻ | Ứng dụng có lặp lại ngắt quãng (như Flips) |
|---|---|---|---|
| Ai xếp lịch ôn | Bạn | Bạn | Ứng dụng |
| Mang theo | Cồng kềnh khi có vài trăm thẻ | Luôn trên điện thoại | Luôn trên điện thoại |
| Biết thẻ nào sắp quên | Phải tự nhớ | Phải tự nhớ | Ứng dụng đưa thẻ yếu quay lại sớm |
| Phù hợp khi | Ít thẻ, thích viết tay | Muốn lật thẻ nhanh, ôn không theo lịch | Có nhiều từ cần giữ lâu, nhiều tuần liền |
Thử bộ thẻ từ vựng đầu tiên trên Flips Chọn bộ từ vựng có sẵn hoặc tự tạo bộ thẻ trong vài phút. Thẻ quay lại vào lúc bạn sắp quên. Bắt đầu miễn phí trên iPhone và Android.
Flips hỗ trợ việc học từ vựng tiếng Anh thế nào
Flips xây dựa trên đường cong lãng quên và lặp lại ngắt quãng: thẻ đã thuộc sẽ giãn cách xa hơn, thẻ còn yếu quay lại sớm hơn. Bạn học bằng cách vuốt hoặc chọn một trong bốn đáp án, mở ứng dụng là bắt đầu được ngay, hợp với những lúc rảnh ngắn như giờ ra chơi hay lúc chờ xe buýt.
Về phần làm thẻ, bạn có thể tạo bộ thẻ trong vài phút hoặc nhập từ file CSV/TSV, tiện nếu bạn đã có sẵn bảng từ vựng trong bảng tính; ứng dụng cũng có bộ từ vựng làm sẵn. Mỗi thẻ gắn được hình ảnh ở cả hai mặt và ghi chú ở mặt sau, chỗ rất hợp để đặt câu ví dụ hoặc mẹo nhớ. Để luyện nghe, bạn có thể nghe phát âm bằng tính năng đọc văn bản thành giọng nói; ngôn ngữ được hỗ trợ tùy thiết bị, nên nếu máy chưa có giọng đọc tiếng Anh thì phần này sẽ không dùng được.
Màn hình chính cho thấy bằng biểu đồ bạn đã nhớ bao nhiêu, bao nhiêu đang phai và bao nhiêu thẻ mới, kèm số thẻ cần học hôm nay. Trong danh sách bộ thẻ, chỉ số quên và cấp độ cho biết từng thẻ đang rủi ro đến đâu, nên bạn biết nên ôn gì trước. Chuỗi ngày học hiển thị như một tấm lịch, và thông báo nhắc đúng thời điểm ôn. Một điều chúng tôi muốn nói thẳng: các mốc 1-3-7-14-30 ngày ở trên là lịch cho người tự ôn bằng tay, chúng tôi không nói Flips đặt thẻ đúng vào các ngày đó; ứng dụng điều chỉnh thời điểm quay lại của từng thẻ theo kết quả của bạn.
Một ngày học điển hình của người ôn IELTS có thể chỉ gồm hai lượt: sáng khoảng mười phút ôn những thẻ đến hạn, tối thêm vài thẻ mới rút ra từ bài đọc trong ngày. Việc của bạn là giữ thói quen đó; việc quyết định thẻ nào cần xuất hiện hôm nay là của ứng dụng.
Flips: thẻ ghi nhớ quay lại trước khi bạn quên Từ vựng, thuật ngữ thi cử hay kiến thức công việc, mỗi ngày một ít. Bắt đầu miễn phí trên iPhone và Android.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi ngày nên học bao nhiêu flashcard tiếng Anh?
Điểm xuất phát nhiều người giữ được lâu là 10 đến 20 thẻ mới mỗi ngày, cộng với các thẻ đến hạn ôn lại. Quan trọng hơn con số là học đều: ít mà mỗi ngày tốt hơn nhiều so với nạp thật nhiều trong một tuần rồi nghỉ. Bạn chỉnh số thẻ mới theo thời gian rảnh của mình.
Chỉ học từ vựng bằng flashcard thì có đủ để thi IELTS, TOEIC hay THPT quốc gia không?
Flashcard giúp bạn nhớ từ và cụm từ lâu hơn, nhưng không thay thế luyện đề, nghe, nói và viết. Hãy coi thẻ là phần giữ vốn từ, còn các kỹ năng còn lại vẫn cần luyện riêng bằng đề và bài tập thật.
Nên làm thẻ giấy hay dùng ứng dụng flashcard?
Thẻ giấy hợp khi bạn có ít thẻ và thích viết tay, nhưng bạn phải tự nhớ lịch ôn. Khi có vài trăm thẻ cần giữ trong nhiều tuần, ứng dụng có lặp lại ngắt quãng đỡ việc theo dõi hơn vì ứng dụng đưa thẻ quay lại đúng lúc, bạn chỉ cần trả lời.
Flips có dùng miễn phí được không?
Bạn có thể bắt đầu dùng Flips miễn phí trên iPhone và Android. Bạn có thể tạo bộ thẻ, nhập từ file CSV/TSV hoặc chọn bộ từ vựng có sẵn. Chi tiết mới nhất về các gói bạn xem trên trang ứng dụng trong App Store hoặc Google Play.