Dama kuralları: Türk daması ile Amerikan daması (8×8) farkı, zorunlu alma ve dama olma

Biz VSPocket ekibiyiz ve damayı uygulamaya eklerken kuralları tek tek kendi motorumuza yazdık. Konuya girmeden önce açık söylemek istiyoruz: «dama» Türkiye'de iki ayrı oyunun adı olarak kullanılıyor. Türk daması 8×8 tahtanın tüm karelerinde, taşlar ileri ve yana giderek oynanır; çapraz hareket yoktur. Uluslararası ve Amerikan tipi dama ise yalnızca koyu karelerde, çapraz hareketle oynanır. VSPocket'in oynattığı oyun Amerikan (İngiliz) damasıdır, yani 8×8 çapraz dama; Türk daması uygulamada yok. Aşağıda ikisinin kurallarını yan yana koyduk; Türk damasını arıyorsanız ilgili bölüme atlayabilirsiniz, ama uygulamada karşınıza çıkacak kurallar Amerikan damasınınkilerdir.

Çapraz 8×8 damayı VSPocket'te deneyin

Amerikan (8×8) damayı tek telefonda iki kişi, yapay zekâya karşı ya da çevrimiçi oynayın. Türk daması değil; farkı aşağıdaki tabloda anlattık.

App Store İndir

Google Play İndir

Türk daması ile Amerikan daması: kuralların karşılaştırması

İkisini karıştırmanın nedeni basit: ikisinin de tahtası 8×8 ve ikisinde de «taş al, dama ol» var. Ama taşların nereye gittiği, nasıl alındığı ve dama olunca ne olduğu birbirinden çok farklı. Üçüncü sütunda, «uluslararası dama» diye arayanların kastettiği 10×10 oyunu da ekledik; çünkü o, ne Türk damasıdır ne de VSPocket'in oynattığı oyun.

Rus ve Brezilya daması da 8×8 çapraz oynanır; onlarda taşlar geri de alabilir ve damalar uzun mesafe gider. Yani «8×8 çapraz» demek tek bir kural takımı demek değil; bu yazıda VSPocket'in uyguladığı Amerikan kurallarını anlatıyoruz.

Türk daması kuralları

Türk damasında tahtanın her karesi kullanılır, taşlar çapraz değil düz gider. Her oyuncunun 16 taşı vardır ve bunlar ikinci ile üçüncü sıraya dizilir; en arka sıra boştur. Sıradan bir taş ileri ya da yana (sağa, sola) bir kare gidebilir, geri gidemez.

8  · · · · · · · ·
7  S S S S S S S S
6  S S S S S S S S
5  · · · · · · · ·
4  · · · · · · · ·
3  B B B B B B B B
2  B B B B B B B B
1  · · · · · · · ·
   a b c d e f g h

8  · · · · · · · ·
7  · · · · · · · ·
6  · · · · · · · ·
5  · · · x · · · ·
4  · · x B x · · ·
3  · · · · · · · ·
2  · · · · · · · ·
1  · · · · · · · ·
   a b c d e f g h

Taş almak da düz yönde olur: yanınızdaki ya da önünüzdeki rakip taşın üzerinden atlayıp hemen arkasındaki boş kareye inersiniz. Alma zorunludur ve birden fazla yol varsa en çok taşı alan yol seçilmelidir. Bir taş son sıraya ulaşınca dama olur; Türk damasında dama, kale gibi her yönde (ileri, geri, sağ, sol) istediği kadar boş kare gider ve bir taşı alırken arkasındaki boş karelerden birine inebilir.

8  · · · · · · · ·
7  · · · · · · · ·
6  · · · x · · · ·
5  · · · S · · · ·
4  · · · B S x · ·
3  · · · · · · · ·
2  · · · · · · · ·
1  · · · · · · · ·
   a b c d e f g h

Dama ve diğer masa oyunları cebinizde

VSPocket'te dama (Amerikan, 8×8), satranç, reversi, şogi, beş taş ve daha fazlası. Kayıt gerekmez, iPhone ve Android'de.

App Store İndir

Google Play İndir

Amerikan daması kuralları (VSPocket)

Amerikan damasında yalnızca tahtanın koyu kareleri kullanılır; açık kareler hiç oynanmaz. Her oyuncunun 12 taşı vardır ve bunlar kendi tarafındaki ilk üç sıranın koyu karelerine dizilir. Siyah başlar, sonra sırayla gidilir. Kazanmak için rakibin tüm taşlarını almak ya da hiçbir taşının hareket edemeyeceği duruma getirmek gerekir.

8    S   S   S   S
7  S   S   S   S  
6    S   S   S   S
5  ·   ·   ·   ·  
4    ·   ·   ·   ·
3  B   B   B   B  
2    B   B   B   B
1  B   B   B   B  
   a b c d e f g h

Sıradan bir taş (man) yalnızca çapraz ileri bir kare gider; yana ya da geri hareket yoktur. Kare boşsa gidersiniz. Taş almak da aynı yönde olur: bitişikteki rakip taşın hemen arkasındaki boş kareye atlayarak onu alırsınız.

8    ·   ·   ·   ·
7  ·   ·   ·   ·  
6    ·   ·   ·   ·
5  ·   x   x   ·  
4    ·   B   ·   ·
3  ·   ·   ·   ·  
2    ·   ·   ·   ·
1  ·   ·   ·   ·  
   a b c d e f g h

8    ·   ·   ·   ·
7  ·   ·   ·   ·  
6    ·   ·   ·   ·
5  ·   ·   x   ·  
4    ·   S   ·   ·
3  ·   B   ·   ·  
2    ·   ·   ·   ·
1  ·   ·   ·   ·  
   a b c d e f g h

Zorunlu alma ve çoklu atlama

Dama oynamanın en çok akılda kalan kuralı zorunlu almadır: tahtanın herhangi bir yerinde bir taş alma hamlesi varsa, alma olmayan hamle yapamazsınız. Birden fazla alma mümkünse hangisini seçeceğiniz size kalmıştır; Amerikan damasında «en çok taşı alan yolu seç» şartı yoktur, Türk damasından ayrıldığı en önemli noktalardan biri budur. Atladığınız taşın arkasında yeni bir alma imkânı varsa o taşla devam etmek zorundasınız; yön değiştirerek zincirleme atlayabilirsiniz.

8    ·   ·   ·   ·
7  ·   ·   ·   ·  
6    ·   ·   ·   ·
5  ·   ·   x   ·  
4    ·   S   ·   ·
3  ·   x   ·   ·  
2    S   ·   ·   ·
1  B   ·   ·   ·  
   a b c d e f g h

Dama olma

Bir taş rakibin arka sırasına ulaştığı anda dama olur. Bu bir taşı alırken de olabilir; ama hamle orada biter: taş, zincirleme atlama sürebilecek olsa bile o hamlede devam etmez, damalık yetkisini bir sonraki sırasında kullanır. Dama hâlâ yalnızca bir kare gider, ama artık çapraz olarak ileri de geri de gidebilir ve geriye doğru da taş alabilir. Amerikan damasında «uçan dama» yoktur.

8    ·   ·   ·   ·
7  ·   ·   ·   ·  
6    ·   ·   ·   ·
5  ·   x   x   ·  
4    ·   D   ·   ·
3  ·   x   x   ·  
2    ·   ·   ·   ·
1  ·   ·   ·   ·  
   a b c d e f g h

Beraberlik

Hiç taş alınmadan ve hiçbir sıradan taş oynanmadan, yalnızca damaların sessiz hamleleriyle 80 yarı hamle (her iki taraftan 40 hamle) geçerse VSPocket oyunu otomatik olarak berabere bitirir. İki oyuncu da tahtada yalnızca damalarla kalıp ilerleme sağlayamadığında oyunun sonsuza uzamasını bu engeller.

Sık sorulan sorular

VSPocket

Amerikan (8×8) dama, satranç, reversi, şogi, beş taş ve 18 oyun bir arada. Tek telefonda iki kişi, yapay zekâya karşı ya da çevrimiçi. iPhone ve Android'de, kayıt gerekmez.

App Store İndir

Google Play İndir

VSPocket hakkında daha fazla bilgi

İlgili makaleler