Biz Flips ekibiyiz. Flips'i, «kelimeleri ezberliyorum ama bir hafta sonra yarısı gidiyor» diyenler için yaptık; bu yazıda İngilizce kelime ezberlemenin neden tutmadığını ve bir kelime kartı uygulamasıyla nasıl tutturulacağını anlatıyoruz. Kısa cevap: İngilizce kelime ezberlemede kalıcılığı belirleyen şey, kelimeyi kaç kez okuduğunuz değil, onu unutmaya yaklaştığınız anda hatırlamaya çalışmanızdır. Kelimeyi bir cümleyle karta yazın, arkasını çevirmeden önce karşılığını kendiniz söylemeye çalışın ve kartı unutmadan hemen önce yeniden karşınıza getirin. Bu üçünü elle yapmak zahmetli olduğu için çoğu kişi işi bir flash kart uygulamasına bırakıyor.
Liste ezberi neden bir hafta sonra siliniyor?
Hazırlık sınıfındaki ya da YDS'ye çalışan birinin klasik akşamı bellidir: 50 kelimelik bir liste, yanında Türkçe karşılıkları, üç kez okuma. Akşam her şey yerindedir. Bir hafta sonra aynı listeyi kapatıp sınadığınızda elli kelimenin yarısı yoktur; üstelik hangi yarısının olmadığını da ancak o zaman öğrenirsiniz.
Bunun iki sebebi var ve ikisi de bilişsel psikolojide uzun zamandır bilinen şeyler. Birincisi, tanımakla hatırlamak aynı şey değil. Listeye bakarken kelime tanıdık geliyor ve «biliyorum» hissi oluşuyor; ama boş bir kâğıtta karşılığını yazmanız ya da okuma parçasında kelimeyi başka bir biçimde (mitigate yerine mitigation) görmeniz gerektiğinde o his yetmiyor. İkincisi, zamanlama. Aynı akşam üç kez okumak, aynı üç okumayı üç ayrı güne yaymaktan çok daha az kalıcı sonuç veriyor; öğrenilenin zamanla ne hızla silindiğini anlatan unutma eğrisi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kelimeyi karta nasıl yazarsınız: tek kelime değil, kullanım
Kart yazarken en sık gördüğümüz hata, ön yüze tek bir kelime, arkaya bir Türkçe karşılık yazmak. Bu, sınavdaki gerçek kullanıma benzemiyor. YDS ve YÖKDİL türü sınavlarda kelimeyle bir cümle içinde, çoğu zaman bir okuma parçasının ortasında karşılaşırsınız. Bu yüzden ön yüze kelimeyi örnek cümleyle birlikte yazmak daha işe yarıyor. Örneğin ön yüze «The new rules are meant to mitigate the effects of inflation.» yazın, arka yüze «mitigate: hafifletmek, etkisini azaltmak» ve gerekirse kısa bir not düşün.
İki küçük kural daha var. Bir kelimenin bütün anlamlarını tek karta doldurmayın; account for hem «açıklamak» hem «oluşturmak (oran olarak)» demek olabilir ama bunları iki ayrı kart yapmak hatırlamayı kolaylaştırır. Fiil ve edat ikililerini (carry out, come up with, account for) ise parçalamadan, bütün olarak kartlayın; sınavda karşınıza çıktıkları hâliyle çıkarlar. Flips'te kartın arka yüzüne not ve iki yüze de görsel ekleyebiliyorsunuz; kelimeyi bir fotoğrafla ilişkilendirmek soyut kelimelerde işe yarayabilir, ama her kartı görselle süslemeye çalışmayın, zaman kaybı olur.
Flips'i ücretsiz deneyin Kendi kelime destenizi oluşturun ya da CSV/TSV'den içe aktarın. Kartlar unutmadan hemen önce yeniden gelir; iPhone ve Android'de ücretsiz başlayın.
Tekrar zamanı: kelimeyi ne zaman geri getirmelisiniz?
Kelimeyi öğrendiğiniz gün karta yazdınız, ilk sınamayı yaptınız. Peki sonra? Aralıklı tekrar fikri şu: kelimeyi unutmaya yakın bir anda yeniden hatırlamaya çalışırsanız, her tekrarın ardından unutma yavaşlıyor ve bir sonraki tekrarı daha geç yapabiliyorsunuz. Genel bir başlangıç örneği olarak öğrendikten 1, 3, 7, 14 ve 30 gün sonra tekrar etmek sık anılan bir düzendir. Bu bir yasa değil, başlangıç noktası: sürekli unuttuğunuz kelimeyi aralığı kısaltarak erken, rahat bildiğinizi uzatarak geç görmek gerekir.
Bunu elle yürütmek 40-50 kelimede mümkün; 300 kelimeye geldiğinizde hangi kelimenin hangi gün tekrar edileceğini bir defterden takip etmek tam bir iş yüküne dönüşüyor. Elle planlamak istiyorsanız aralıklı tekrar programı hesaplayıcımız işinizi görür: ilk çalışma gününüzü ve aralıkları (1-3-7-14-30 gibi) girince tekrar tarihlerini listeliyor; kart sayınızla günlük yeni kart sayınızı girince desteyi tamamen tanıtmanın kaç gün süreceğini de gösteriyor. Flips'te ise bu hesabı uygulama yapıyor: unutma eğrisine ve aralıklı tekrara dayanarak kartları unutmadan hemen önce yeniden getiriyor; öğrendikleriniz seyrekleşiyor, zorlandıklarınız daha sık dönüyor.
Kelime kartı uygulaması seçerken neye bakmalı?
Google Play ve App Store'da Türkçe-İngilizce onlarca kelime kartı uygulaması var. Ücretsiz sürümün kapsamı, reklamlar ve hazır desteler uygulamadan uygulamaya çok değiştiği için burada isim sayıp karşılaştırma yapmayacağız; karar vermeden önce her uygulamanın mağaza sayfasındaki güncel bilgiye bakmanızı öneririz. Onun yerine, hangi uygulamayı seçerseniz seçin sorulması gereken soruları ve Flips'in bu sorulara cevabını aşağıya koyduk.
| Bakılacak özellik | Neden önemli | Flips |
|---|---|---|
| Tekrar zamanlaması | Kartlar sabit sırayla mı dönüyor, yoksa unutmaya yakın anda mı? | Unutma eğrisi ve aralıklı tekrara dayalı; kartlar unutmadan hemen önce yeniden gelir |
| Kendi destenizi kurabilmek | YDS, YÖKDİL ya da okul kaynağınızdaki kelimeleri eklemeniz gerekir | Deste oluşturma, CSV/TSV içe aktarma; hazır kelime desteleri de var |
| Günlük çalışma hızı | Günde 5-10 dakikada bitmiyorsa alışkanlığa dönüşmez | Açınca başlar; kaydırarak ya da 4 seçenekten seçerek çalışılır |
| Telaffuz | TOEFL ve dinleme için kelimeyi duymak işe yarar | Metinden sese (TTS); desteklenen diller cihazınıza bağlıdır |
| İlerlemenin görünmesi | Neyin oturduğunu ve neyin gittiğini görmek devam ettirir | Ana ekranda öğrenilen, unutmaya yüz tutan ve yeni kart grafiği; çalışma serisi |
| Başlangıç maliyeti | Denemeden ödeme yapmak istemezsiniz | Ücretsiz başlanır |
Kendi kelime listeniz bir CSV ya da TSV dosyası olarak elinizdeyse (kaynak kitabınızdan, hocanızın verdiği listeden ya da kendi tablonuzdan çıkardıysanız) onu doğrudan içe aktarıp hazır deste olarak kullanabilirsiniz. Her kelimeyi tek tek yazmak yerine zamanınızı kart içeriğini iyileştirmeye ayırın.
Sınavınıza göre deste kurmak: YDS, YÖKDİL, TOEFL ve okul
YDS ve YÖKDİL için kelime ağırlıklı olarak akademik metinlerden gelir; bu yüzden desteyi bağlaçlar (whereas, albeit), fiil-edat ikilileri ve soyut isimler gibi gruplara ayırmak, hangi grubun zayıf olduğunu görmenizi sağlıyor. TOEFL hazırlığında aynı akademik kelimeler geçerli, ama telaffuz ve dinleme de devreye giriyor; kartı çalışırken sesli okutmak burada işe yarar. Lise, LGS ya da üniversite hazırlık sınıfı için ise en pratik yol, her ünitenin kelimelerini ayrı bir deste yapmak; ünite sınavı yaklaşınca yalnızca o desteye yüklenirsiniz.
Günde kaç yeni kart ekleyeceğiniz sorusunun tek doğru cevabı yok. Kabaca bir başlangıç olarak günde 10-20 yeni kart makul; asıl sınır, birkaç gün sonra birikmeye başlayan tekrar yükü. Yeni kart sayısını artırdıkça dün ve geçen haftanın kartları da size dönecek. Kaç yeni kartın sizin için sürdürülebilir olduğunu bulmak için hesaplayıcıyla farklı değerler deneyebilirsiniz.
Flips
Kelimeler, sınav terimleri, tarihler… Kartlar unutmadan hemen önce yeniden gelir. Kurulum yok, karmaşa yok; iPhone ve Android'de ücretsiz başlar.
Flips hakkında daha fazla bilgiÖzetle
İngilizce kelime ezberleme dediğimiz şey aslında üç alışkanlık: kelimeyi cümlesiyle karta yazmak, karşılığını görmeden hatırlamaya çalışmak ve tekrarı unutmadan önceye yerleştirmek. Hepsini kâğıtla yapabilirsiniz; ama kelime sayısı arttıkça takvimi kimin tutacağı sorusu çıkıyor. Biz bunu Flips'e devrettik. Siz yalnızca her gün açıp önünüze gelen kartları cevaplıyorsunuz.
Sık sorulan sorular
İngilizce kelime ezberlemenin en kalıcı yolu nedir?
Kelimeyi örnek cümleyle karta yazıp cevabı görmeden hatırlamaya çalışmak ve tekrarları unutmadan önceye, giderek açılan aralıklarla yerleştirmektir. Aynı gün içinde birçok kez okumak, tekrarları günlere yaymaktan daha az kalıcıdır.
Günde kaç kelime ezberlemek gerekir?
Tek bir doğru sayı yok. Başlangıç için günde 10-20 yeni kart makul bir aralık; asıl belirleyici, birkaç gün sonra birikmeye başlayan tekrar yükünü sürdürebilmeniz. Hesaplayıcıyla farklı yeni kart sayılarını deneyip desteyi kaç günde bitireceğinizi görebilirsiniz.
Kelime kartı uygulaması mı, defter mi?
Defter küçük listelerde çalışır. Kelime sayısı yüzlere çıkınca hangi kelimenin ne zaman tekrar edileceğini elle takip etmek yorucu hâle gelir. Kart uygulaması bu takvimi sizin yerinize tutar; ama kartı kendi cümlenizle yazma ve cevabı kendiniz hatırlamaya çalışma kısmı uygulama da olsa sizin işiniz.
Flips ücretsiz mi, kendi kelime listemi ekleyebilir miyim?
Flips'i ücretsiz başlatabilirsiniz. Kendi destenizi oluşturabilir ya da CSV/TSV dosyasından içe aktarabilirsiniz; hazır kelime desteleri de var. Mağazadaki güncel kapsam için App Store veya Google Play sayfasına bakın.
Kelime destenizi kurun, kartların unutmadan hemen önce dönmesini Flips'e bırakın.