Zasady gry w warcaby w skrócie: gra się wyłącznie na ciemnych polach, piony poruszają się o jedno pole po przekątnej do przodu, bicie polega na przeskoczeniu piona przeciwnika i jest obowiązkowe, a pion, który dojdzie do ostatniego rzędu, zostaje damką. Szczegóły zależą od wariantu. W warcabach polskich (10×10) po 20 pionów, pion bije także do tyłu, damka porusza się na dowolną odległość i trzeba wybrać bicie, w którym zbijesz najwięcej bierek. W warcabach angielskich i amerykańskich (8×8), które ma VSPocket, jest po 12 pionów, pion bije tylko do przodu, a damka rusza się o jedno pole.
Jesteśmy zespołem VSPocket i warcaby mamy w aplikacji jako jedną z gier dla dwóch osób na jednym telefonie. Zacznijmy więc od uczciwej uwagi: w Polsce „warcaby” to zwykle warcaby polskie na planszy 10×10, a my zaimplementowaliśmy wariant angielski/amerykański 8×8 (po angielsku checkers). Oba mają ten sam szkielet, ale kilka różnic, takich jak bicie do tyłu czy ruch damki, zmienia przebieg partii. Poniżej opisujemy jedne i drugie, z tabelą różnic i rysunkami planszy.
Pobierz VSPocket za darmo Warcaby 8×8 dla dwóch osób na jednym telefonie, z AI albo online ze znajomymi. Zasady są w aplikacji pod ręką.
Zasady wspólne dla wszystkich warcabów
Grają dwie osoby na planszy z naprzemiennie ciemnymi i jasnymi polami. Piony stoją i poruszają się tylko po ciemnych polach, jasne nie są nigdy używane. Zwykły ruch to jedno pole po przekątnej do przodu na wolne pole. Bicie polega na przeskoczeniu sąsiedniego piona przeciwnika po przekątnej i wylądowaniu na wolnym polu tuż za nim, a zbity pion znika z planszy.
Dwie zasady są wspólne dla każdej odmiany i to na nich najczęściej wykładają się początkujący. Po pierwsze, bicie jest obowiązkowe: jeśli możesz bić, nie wolno ci wykonać zwykłego ruchu. Po drugie, jeśli po zbiciu tym samym pionem możesz bić dalej, musisz kontynuować w tej samej turze (bicie wielokrotne). Pion, który dojdzie do ostatniego rzędu po stronie przeciwnika, zostaje damką. Wygrywa ten, kto zbije wszystkie bierki przeciwnika albo zablokuje wszystkie jego ruchy.
Warcaby polskie (10×10) a angielskie (8×8): tabela różnic
Poniższa tabela zbiera wszystko, w czym oba warianty się różnią. Wiersze, w których wartości są takie same, pokazują, ile jest wspólnego. Kolumna po prawej odpowiada zasadom opisanym w aplikacji VSPocket.
| Cecha | Warcaby polskie (10×10) | Angielskie/amerykańskie (8×8), VSPocket |
|---|---|---|
| Plansza | 10×10, 50 ciemnych pól | 8×8, 32 ciemne pola |
| Piony na gracza | 20 | 12 |
| Kto zaczyna | białe | czarne |
| Ruch piona | 1 pole po przekątnej do przodu | 1 pole po przekątnej do przodu |
| Bicie piona | do przodu i do tyłu | tylko do przodu |
| Ruch damki | dowolna liczba wolnych pól po przekątnej („damka latająca”) | 1 pole po przekątnej, w każdą stronę |
| Bicie damki | z odległości, lądowanie na dowolnym wolnym polu za zbitą bierką | z sąsiedniego pola, lądowanie tuż za zbitą bierką |
| Bicie obowiązkowe | tak, z zasadą większości (zbić jak najwięcej) | tak, bez zasady większości (wybierasz dowolne bicie) |
| Dalsze bicie | obowiązkowe | obowiązkowe |
| Awans w trakcie bicia | pion tylko przechodzi przez ostatni rząd i bije dalej jako pion | bicie kończy się na rzędzie awansu, awans kończy turę |
| Remis | według regulaminu (m.in. powtórzenia pozycji) | w VSPocket automatycznie po 80 kolejnych półruchach samych damek bez bicia |
Na pytanie „czy w warcabach bije się do tyłu?” poprawna odpowiedź brzmi więc: w polskich tak, w angielskich i amerykańskich tylko damką. Dochodzi trzeci powód nieporozumień: istnieją też warcaby rosyjskie i brazylijskie na planszy 8×8, w których pion bije do tyłu, a damka lata. Dlatego dwie osoby „grające w warcaby 8×8” wcale nie muszą mieć tych samych zasad w głowie. Ustalcie wariant przed pierwszym ruchem.
Warcaby polskie 10×10: ustawienie, bicie do tyłu, damka latająca
Warcaby polskie to w istocie warcaby międzynarodowe, a w Polsce są turniejowym standardem. Każdy gracz ma 20 pionów ustawionych na ciemnych polach czterech najbliższych rzędów, plansza leży tak, że ciemne pole jest w lewym dolnym rogu, a pierwszy ruch należy do białych.
Pion bije do tyłu
Pion porusza się tylko do przodu, ale bić może w każdym kierunku. Jeśli pion przeciwnika stoi za tobą po przekątnej, a pole za nim jest wolne, możesz go zbić, nawet jeśli zwykłym ruchem nigdy byś się w tę stronę nie ruszył.
Damka latająca
Po dojściu do ostatniego rzędu pion staje się damką, która porusza się po przekątnej o dowolną liczbę wolnych pól, do przodu i do tyłu. Bije z odległości: przeskakuje bierkę przeciwnika stojącą na tej samej przekątnej (pola między nimi muszą być wolne) i ląduje na dowolnym wolnym polu za nią. To dlatego damka w polskich warcabach jest tak mocna, a jej utrata bywa decydująca.
Na rysunkach damka ma złotą obwódkę i literę D, a żółta kropka oznacza pole, na które można się ruszyć.
Zasada większości i awans w trakcie bicia
Jeśli masz kilka możliwości bicia, nie wybierasz dowolnej. Obowiązuje zasada większości: musisz zagrać to bicie, w którym zbijesz najwięcej bierek (damka liczy się jak jedna bierka). Zbite bierki zdejmuje się z planszy dopiero po zakończeniu całego bicia i nie wolno przeskoczyć tej samej bierki dwa razy. Jeszcze jedna drobiazgowa reguła: pion, który w trakcie bicia tylko przechodzi przez ostatni rząd i ma dalsze bicie, nie zostaje damką i bije dalej jako pion. Awansuje dopiero wtedy, gdy ruch kończy się na tym rzędzie.
To zasady w skrócie. W turniejach obowiązuje pełny regulamin (m.in. Międzynarodowej Federacji Warcabowej FMJD), w którym znajdziesz zasady remisów i szczegóły notacji.
VSPocket
Aplikacja z grami planszowymi i karcianymi dla dwóch osób na jednym telefonie. Warcaby, szachy, reversi, shogi i inne. Można grać bez internetu, z AI albo online ze znajomymi.
Poznaj VSPocketWarcaby 8×8 jak w VSPocket: pion bije tylko do przodu
W naszej aplikacji obowiązuje jeden, spójny wariant: angielski/amerykański 8×8. Każdy gracz ma 12 pionów na ciemnych polach trzech najbliższych rzędów, a pierwsze ruszają czarne. Zwykły pion rusza się o jedno pole po przekątnej do przodu i nigdy się nie cofa.
Bicie obowiązkowe i bicie wielokrotne
Jeśli na planszy jest jakiekolwiek bicie, zwykłe ruchy są zabronione. Gdy bić możesz na kilka sposobów, wybierasz dowolny (nie ma zasady większości). Gdy po wylądowaniu ten sam pion ma kolejne bicie, musi je wykonać w tej samej turze. Pion bije tylko do przodu, a do tyłu może bić wyłącznie damka.
Damka rusza się o jedno pole
Gdy pion dotrze do ostatniego rzędu przeciwnika, od razu zostaje damką i może poruszać się po przekątnej do przodu i do tyłu, ale wciąż tylko o jedno pole naraz. Jest jeszcze jedna rzecz, która zaskakuje osoby przyzwyczajone do warcabów polskich: awans kończy turę. Jeśli pion w środku bicia wyląduje na ostatnim rzędzie, seria bić kończy się w tym miejscu, nawet gdyby formalnie dało się bić dalej. Damką zaczniesz bić dopiero w następnej turze.
Po lewej damka w warcabach polskich, po prawej damka w warcabach 8×8 (VSPocket).
Wygrana i remis
Wygrywasz, gdy przeciwnik nie ma już pionów albo żaden jego pion nie może się ruszyć. W VSPocket partia kończy się też automatycznym remisem, jeśli przez 80 kolejnych półruchów wykonywane są wyłącznie spokojne ruchy damek, bez bicia i bez ruchu zwykłego piona. W każdej chwili możesz też się poddać.
Najczęstsze pomyłki przy stole
Największa pomyłka to przeoczone bicie: ruch zwykły, gdy gdzieś na planszy czeka obowiązkowe bicie. W grze z żywym przeciwnikiem kończy się to kłótnią, w aplikacji po prostu nie da się wykonać takiego ruchu, bo pozostają ci tylko legalne bicia. Druga pomyłka to bicie piona do tyłu w niewłaściwym wariancie: w polskich wolno, w angielskich nie. Trzecia to stawianie piona na jasnym polu, a czwarta to ruszanie damką o kilka pól naraz: damka latająca jest cechą warcabów polskich, a w wariancie 8×8 z VSPocket damka rusza się o jedno pole.
Jak ustalić wariant przed partią
Wystarczą trzy pytania zadane przed pierwszym ruchem. Czy pion bije do tyłu? Czy damka porusza się o jedno pole, czy o dowolną liczbę? Czy trzeba wybrać bicie, w którym zbijemy najwięcej? W VSPocket odpowiedź na wszystkie trzy brzmi: nie (damka rusza się o jedno pole, nie ma zasady większości). Jeśli więc grasz z kimś, kto zna warcaby polskie, wyjaśnijcie sobie różnice na początku, a zasady wspólne z pierwszej części artykułu będą dla was wspólnym punktem wyjścia.
Zagraj w warcaby w VSPocket Dwie osoby, jeden telefon, bez rejestracji. Reguły każdej gry masz w aplikacji z rysunkami.
Najczęstsze pytania
Czy w warcabach można bić do tyłu?
To zależy od wariantu. W warcabach polskich (10×10) pion bije zarówno do przodu, jak i do tyłu. W warcabach angielskich i amerykańskich (8×8) zwykły pion bije tylko do przodu, a do tyłu może bić wyłącznie damka. W VSPocket obowiązują zasady angielskie 8×8.
Czy bicie w warcabach jest obowiązkowe?
Tak, w każdym z głównych wariantów. Jeśli masz możliwość bicia, nie wolno ci wykonać zwykłego ruchu, a jeśli po zbiciu da się bić dalej tą samą bierką, musisz kontynuować. W warcabach polskich obowiązuje dodatkowo zasada większości (trzeba wybrać bicie, w którym zbijesz najwięcej bierek). W warcabach angielskich, jak w VSPocket, możesz wybrać dowolne bicie.
Jak porusza się damka w warcabach?
W warcabach polskich damka jest „latająca”: porusza się po przekątnej o dowolną liczbę wolnych pól do przodu i do tyłu i bije z odległości. W warcabach angielskich 8×8, takich jak w VSPocket, damka porusza się i bije o jedno pole po przekątnej, ale w każdą stronę, także do tyłu.
Czy w VSPocket zagram w warcaby polskie 10×10?
Nie. VSPocket ma jeden wariant warcabów: angielski/amerykański 8×8 (po 12 pionów, czarne zaczynają, pion bije tylko do przodu, damka rusza się o jedno pole). Nie ma w nim planszy 10×10 ani damki latającej. Można w nim ćwiczyć wspólne podstawy: ruch po przekątnej, obowiązkowe bicie i bicie wielokrotne.